Trả lời ngắn: phần lớn chi phí bất ngờ của một khoản vay không nằm ở con số lãi suất quảng cáo, mà ở năm dòng thường bị đọc lướt trong hợp đồng. Nắm năm dòng này là biết trước mình sẽ trả bao nhiêu.
1. Cách tính lãi
Hợp đồng ghi lãi tính trên dư nợ gốc ban đầu (lãi phẳng) hay trên dư nợ giảm dần. Cùng một %, lãi phẳng khiến tổng tiền trả cao hơn đáng kể vì tháng nào cũng tính trên số gốc ban đầu.
2. APR / tổng chi phí vay
Tìm dòng ghi APR hoặc tổng chi phí vay quy ra năm. Đây là con số trung thực nhất, đã gồm phí. Nếu hợp đồng không ghi rõ, đó là dấu hiệu cần hỏi lại.
3. Phí trả nợ trước hạn
Nhiều hợp đồng phạt nếu bạn trả hết sớm — vì bên cho vay mất phần lãi dự kiến. Phí này có thể vài phần trăm dư nợ còn lại. Nếu bạn định trả sớm khi có tiền, dòng này quan trọng.
4. Phí hồ sơ, phí bảo hiểm khoản vay
Các khoản thu một lần ngoài lãi. Đôi khi bảo hiểm khoản vay được gộp vào mà người vay không để ý, làm tổng tiền phải trả cao hơn con số hình dung ban đầu.
5. Lãi phạt chậm trả
Mức phạt khi trễ hạn thường rất cao và cộng dồn. Biết trước con số này giúp bạn ưu tiên trả đúng hạn thay vì để phát sinh — và cũng để tránh bị ghi nợ nhóm 2 trở lên trên hồ sơ CIC.
Nguyên tắc gọn: yêu cầu bên cho vay chỉ đúng năm dòng này trong hợp đồng trước khi ký. Nơi minh bạch sẽ chỉ ngay; nơi né tránh là nơi cần cẩn trọng.
Bài viết mang tính thông tin chung, không phải lời khuyên tài chính. Điều khoản cụ thể do từng hợp đồng quy định — hãy đọc kỹ bản bạn sắp ký.
